Dasein als design of: Moet design de wereld redden? 28/04/2009
Op 1 april gaf filosoof Henk Oosterling op verzoek van design- en mode-instituut Premsela een lezing over Design met een hoofdletter. Dat leverde een uitverkochte zaal op die aan zijn lippen hing. Voor de thuisblijvers is zijn tekst integraal te lezen via de website van Premsela. Wellicht al bekend en zo niet een aanrader voor mensen die zich afvragen welke rol er anno nu voor design is weggelegd. Oosterling gebruikt daarbij beelden en theorieën van een groot aantal hedendaagse denkers en critici om een eigen, origineel en veelomvattend wereldbeeld te schetsen dat relevant is voor ieder die producten of diensten ontwerpt.
Henk Oosterling tijdens zijn Premselalezing
In een wereld die overspoeld wordt met vaak nutteloze spullen en de wrange vruchten van ecologische, economische en sociale onrechtvaardigheid dagelijks plukt is het eenvoudigweg opleuken van producten niet meer voldoende. Design als commerciële vormgeving creëert kunstmatige schaarste: je wilt die iPhone toch hebben, ook al is je telefoon niet aan vervanging toe. Design is daarentegen op haar best wanneer ze aanleiding geeft om te reflecteren over de maatschappij en de rol die wij zelf spelen om de soms perverse orde in stand te houden. Design kan dan verbinden, mensen met elkaar en individuen met een gemeenschap, en de beste producten, diensten, praktijken slagen daarin – denk aan een geslaagd plein als Parc de la Villette, Scottie of de Verhalentafel.
Relational Aesthetics
Een kern vormt het begrip Relational Aesthetics van Nicolas Bourriaud uit zijn gelijknamige boek.
Kunst is een samenspel van artistieke praktijken waarvoor het theoretisch en praktisch uitgangspunt het geheel van menselijke relaties en hun sociale context is en niet de onafhankelijke en private ruimte.
Kunst wordt daarmee een interactieproces. Dat komen we steeds meer ook in architectuur, planologie en design tegen. Creativiteit komt dan tussen de personen te liggen en de designer regisseert, modereert en coacht de interactie met en tussen de deelnemers. Denk ook aan do-it-yourself design en Cradle to Cradle.
Ecochoice Carpet
Tenslotte draait alles in het universum van Oosterling om het hernemen van verantwoordelijkheid: voor elkaar en voor de wereld van nu en van morgen. Van wegwerp naar ontwerp. Wat mij betreft een inspirerende visie die goed bij de praktijken van Waag Society en de individuele motivaties van een groot aantal medewerkers past. Het theoretische discours van Oosterling leest soms wat zwaar maar is een welkome aanvulling op een aantal praktische bevindingen die uit projecten, presentaties en discussies naar voren komen. Met dank aan Premsela die dit voor designers voor het voetlicht heeft gebracht.
- Posted in : Algemeen, Duurzaamheid
- Author : Frank Kresin
Comments»
Of het werkt andersom. Mooi design, met een duidelijke functie, maar krijgt er dankzij inventiviteit van gebruikers allerlei functies bij. De Iphone bijvoorbeeld. Van waterpas tot perfecte gekookte eitjes timer. Media drager, games, leraar italiaans, you name it. En o ja, bellen doet \’ie ook. Niet alleen maar fun en vrijblijvend. Een hele community vindt elkaar, tipt elkaar en ontwikkelt. Of de \’one laptop per child\’ van MIT media laboratory, die 100 dollar laptops ontwikkeld hebben die in hoog tempo in ontwikkelingslanden verspreid worden en deuren openen die normaalgesproken voor kinderen daar gesloten blijven. Deuren naar een andere toekomst. Hoopvol!
Erg mooie voorbeelden – beide zijn een platform waarmee je kunt communiceren én waarop je kunt voortbouwen. Alles kan beter, maar dat stimuleert vooruitgang en deze producten wijzen een interessante weg. Nu de vraag hoe je goed gebruik kunt stimuleren: wat zou daarvoor nodig zijn? Of gebeurt het al?