Videowerk van Floortje Zonneveld 30/08/2010
Floortje Zonneveld heeft geruime tijd bij Waag Society als stagiaire (in het kader van haar studie aan de HKU Faculteit Kunst, Media & Technologie) meegewerkt aan diverse projecten en tijdens verschillende evenementen en festivals (zoals PICNIC) video's gemaakt, o.a. te zien op onze website(s). Floortje heeft nu een eigen website gemaakt (floortjezonneveld.nl) met haar portfolio en die brengen we natuurlijk graag even onder de aandacht. Floortje over haar videowerk:
Mijn videowerk is poëtisch, associatief, verhalend en lokt vaak ontmoetingen uit. Meestal is mijn werk ruimtelijk, wat inhoudt dat ik gebruik maak van de ruimte die aanwezig is, of ik werk bijvoorbeeld met meerdere projectieoppervlakken. Ik wil dat mijn publiek haar eigen verhaal kwijt kan en dat mijn werk mensen bij elkaar brengt door eigen verbeelding. Vaak werk ik vanuit alledaagse thema’s en ontwerp een concept voor een specifieke locatie of evenement. Door een andere blik te geven op de kleine dingen die het leven mooi maken, hoop ik dat anderen dit ook zo beleven.
Naast bovenstaande werk, maakt Floortje Zonneveld korte filmpjes (concept, camera, monteren), schrijft videoconcepten en is ze begonnen met VJ-en.
Designdenken in het Fablab 11/06/2010
Hoe zet je het Fablab en designdenken in in het Hoger Onderwijs? En dan juist buiten de geëigende ontwerpvakken als architectuur, ICT en techniek? Dat was het onderwerp van een workshop die ik vandaag gaf tijdens de EHON conferentie voor onderwijsadviseurs in Leiden met als onderwerp co-creatie. Josephine Lappia van Hogeschool Rotterdam was betrokken om ervoor te zorgen dat er ook tijdens de workshop co-creatie zou plaatsvinden.
De workshop ging uit van een recente casus waarin het Fablab werd gebruikt voor het HO: de cursus Information & Innovation van dr. Michel Avital aan de UvA die Bas van Abel vanuit ons Fablab heeft begeleid. 50 studenten werkten een maand lang aan het thema "sustainable living in the digital city". Iedereen was laaiend enthousiast over de hands-on praktijkervaring; zie ook één van de testimonials:
I can honestly say that the course was the most interesting and most enjoyable of the classes I have taken…I plan on putting the project that was completed in this class on my resume.
Er is dus voldoende aanleiding om dit elders te herhalen.
De deelnemers aan de workshop kregen eerst een introductie over het Fablab. Daarna moesten ze zelf aan de slag en in duo's papieren vliegtuigjes vouwen waarna een heuse wedstrijd volgde. Na huldiging van de winnaars en een korte reflectie op het ontwerpproces volgde een intro over designdenken en een beschrijving van de UvA casus. Tenslotte werd in groepen zelf ontwerpopdrachten bedacht. Het thema geschiedenis bleek populair.
De conclusie van de deelnemers: voor elk vak zijn goede ontwerpvragen te bedenken. Multidisciplinaire samenwerking, een concreet en uitdagend doel en toegang tot juiste tools en resources is essentieel. Het Fablab en designdenken kunnen een goede, inspirerende rol vervullen in het onderwijs. Er is veel interesse om te komen kijken en ik verwacht dat dit zeker een vervolg gaat krijgen.
Geef design-denken de ruimte! 17/05/2010
In het Fablab ontwikkelen mensen met verschillende achtergronden samen fysieke objecten. Ze maken gebruiksvoorwerpen, sieraden, meubels en intelligente systemen en delen hun ontwerpen waardoor anderen erop kunnen voortbouwen. De ontwerphouding en -vaardigheden die daarvoor nodig zijn, worden steeds meer gebruikt om over complexe opgaven na te denken: mobiliteit, de stad van de toekomst, een betere zorg. Door de handen uit de mouwen te steken en samen prototypen en modellen te bouwen, wordt een andere vorm van creativiteit aangesproken: design-denken. Daar kan het onderwijs veel van leren.
In deze column op SURFspace beschrijf ik waarom dat zo belangrijk is en wat daar voor nodig is. En op 11 juni gaan Henk van Zeijts en ik met onderwijskundig adviseurs in gesprek over wat dat oplevert tijdens de EHON conferentie over co-creatie.
Opening Human Ambience Lab & Homelab @ VU 16/04/2010
Vandaag werd de nieuwe Intertain Experimental Research faciliteit van de Vrije Universiteit geopend. Dat bestaat uit twee labs: Human Ambience Lab en Homelabs. Volle zaal, enthousiast publiek. Het lab bevat een groot aantal technologische tools die het mogelijk maken om het gedrag van mensen te volgen, te interpreteren en te beïnvloeden. Zo is het mogelijk de positie van mensen te bepalen, staan er diverse interactieve tafels en schermen en kan er door middel van verborgen microfoons tegen de muren worden gepraat. Die input kan vervolgens worden gebruikt door allerlei "intelligente" software.
Dan volgen demo's, waar ik er helaas maar een klein aantal van kon bekijken. We zien een intelligente fietstrainer die op basis van biometrische feedback de beste 'route' over een virtueel parcours bepaalt. Daarna krijgt iedereen 3D brillen voor een real-time interactieve chemie-visualisatie. Dan komt een killer-app: micro-localisatie technologie met kleine sensoren van 50 euro per stuk die precies in de ruimte kunnen worden getracked. In tegenstelling tot GPS werkt dit binnenshuis.
Mijn conclusie: hard- en software zijn zover dat er relatief eenvoudig complexe applicaties kunnen worden gebouwd. Belangrijker nog is dat er steeds meer bekend is over hoe mensen op technologie reageren, wat ze willen en wat ze vooral niet willen. De combinatie tussen technologie en 'menskunde' is zeer krachtig en vindt op diverse plekken paats. Labs als het HomeLab en Human Ambience Lab kunnen de biotoop zijn waar nieuwe applicaties met gebruikers worden gebouwd en getest. Succes!
AR-object voor IPON 11/03/2010
De onderwijsbeurs IPON 2010 zit er inmiddels op, dus we kunnen de AR-verrassing die op de beurs gepresenteerd werd inmiddels wel prijsgeven. Het is nog een eerste versie, die binnenkort gebruikt gaat worden als omslag voor een folder met het trainingsaanbod van Creative Learning Lab.
Het AR-object is gemaakt door Robbert Seghers (studeert Communicatie & Multimedia Design aan de Avans Hogeschool in Breda en loopt momenteel stage bij ons). Het ontwerp van de flyer is van Erik Nap. Print 'm uit (maakt niet uit hoe, in kleur of zwart-wit). Ga daarna naar: creativelearninglab/verrassing. U wordt gevraagd of de Flash-applicatie uw webcam mag gebruiken (u vertrouwt ons en staat dit toe ('allow')). U krijgt direct camerabeeld (zo niet, klik rechts op de applicatie en zet de camera instellingen op 'USB Video class'). Houdt de print voor de camera en wacht af. U kunt wat spelen met de positie. We denken erover om aan de definitieve versie nog een vorm van navigatie toe te voegen, een soort afstandsbediening.
Bristle Bots workshop 16/02/2010
In het Fablab Amsterdam is een workshop 'Bristle Bots' gehouden met docenten van de Rietveld Academie. Een bristle bot maakt gebruikt van tandenborstelkoppen, of iets soortgelijks (zoals de video laat zien), dat in beweging gebracht kan worden met een eenvoudig trilmotortje. De workshop werd gehouden door de Fablab medewerkers Miguel Jiménez and Marc van Zee. Met enkele hilarische resultaten:
SmartXp-lab UT Twente geopend 04/02/2010
Op 2 februari werd bij de Universiteit Twente het SmartXP-lab geopend. Een experiment van de universiteit om multidisciplinair onderzoek op te zetten, een 'technische speeltuin' waar gewerkt wordt met technologie op basis van beleving en ervaring. Er wordt ook een nieuwe bacheloropleiding opgezet: creative technology. Dat klinkt ons natuurlijk bekend in de oren. Wat voor soort dingen gaan er uit dit eXperience-lab komen? Volgens een artikel van Wim Wirtz in De Volkskrant van 30 januari (Kennisbijlage) moeten we denken aan:
Een parkeergarage met knipperende pijlen die de automobilist naar een lege plek begeleiden. Robots die voor hulpbehoevende ouderen zorgen. Sensornetwerken die een milieuvriendelijke omgeving garanderen, of een veilige buurt.
De universiteit spreekt zelf van "de optimale experimenteeromgeving voor de 'slimme omgevingen' van de toekomst, waarin talloze sensoren draadloos met elkaar communiceren om het de gebruiker comfortabel te maken".
Multitouch technologie 14/12/2009
In Pakhuis de Zwijger werd afgelopen week door Novay en CanTouch een bijeenkomst georganiseerd rond multitouch technologie, met als doel van gedachten te wisselen over hoe deze technologie zich zal (of zou moeten) ontwikkelen en welke toepassingsgebieden interessant zijn. Directe aanleiding vormt de Surface multitouch tafel van Microsoft, die inmiddels beschikbaar is. Op de afgelopen PICNIC was de tafel al te zien en diverse toepassingen van multitouch (Mobypicture bijvoorbeeld):
In de Adformatie van vorige week stond in een interessant artikel over het onderwerp. In het artikel is Franklin Heijnen van internetbureau Mirabeau aan het woord, over onder andere de toepassing van de tafel bij de bibliotheek:
Zeker is dat het ontwikkelen van applicaties voor het apparaat een andere manier van werken vraagt. Er bestaat nog weinig ervaring rond multitouch ontwerp en design, weet Heijnen. Gewoonlijk maak je een interface voor één gebruiker, nu voor één tot vier gebruikers tegelijk. In de Bibliotheek Rotterdam gaat het om interactie en entertainment, maar daarnaast ziet Heijnen ook meer functionele toepassingen, bijvoorbeeld voor selfservice. Door het aanbrengen van een code op de leespas kan de multitouch-tafel de pas herkennen en informatie van de eigenaar ophalen. De bibliotheek van Delft heeft een dergelijke functie al gebouwd. Ook boeken die zijn voorzien van een microchip kun je op de tafel leggen. In dat geval krijg je informatie over de auteur, een biografie, een recensie en misschien wel een mededeling dat de schrijver in de buurt is voor een lezing.
Maaike Lauwaert: The Place of Play 13/12/2009
Zojuist gelezen: The Place of Play van Maaike Lauwaert, gepromoveerd aan de Universiteit Maastricht en werkzaam bij de Mondriaan Stichting. Daarin schrijft zij over de veranderende rollen van producenten, consumenten en spelers van (digitale) spellen. Dit aan de hand van case-studies over LEGO, The Sims Online en het participatieve ontwerpspel Face Your World. Spelers krijgen meer en meer een rol bij het ontwikkelen, verbeteren of aanvullen van spellen, waarmee ze de koers ervan mede bepalen. Of: zouden kunnen bepalen, want in de praktijk van deze voorbeelden valt dat mee.
Maaike gebruikt voor haar analyse de term geography of play en daarbinnen de begrippen core (kern) en periphery. De geografie van het spel is de som van wat zich afspeelt in de kern en de periferie van het spelen. Dat omvat onder meer de regels, gevoelens, intenties, elementen, verbindingen en ideeën rond het spel, alsmede de fysieke plek van waar het spelen zich afspeelt.
In de kern worden door de fabrikanten de elementen en de regels van het spel bepaald. De kern bevat tevens het dominante verhaal (discourse) van het spel. In de periferie echter wordt het spel gespeeld, worden grenzen afgetast en gewijzigd en worden nieuwe relaties gelegd. De grens tussen kern en periferie is poreus. Bedrijven kunnen daarvan profiteren door dat afwijkende maar blijkbaar door consumenten gewenste gedrag in de kern te faciliteren.
LEGO bracht in 2001 een 'kit' uit die was ontworpen door een gebruiker, Daniel Siskind.
Het boek beargumenteert dat spel en spelen een brug slaan tussen de maatschappij en haar processen aan de ene, en het individu aan de andere kant. Het laat zien hoe beide elkaar beïnvloeden, hoe speelgoed kinderen klaarstoomt voor hun toekomstige rol als consument, man of vrouw, maar hen ook de tools verschaft om te leren, ontwerpen en bouwen. Hoe de spelers het speelgoed veranderen maar ook andersom, en bedrijven de spelers steeds meer om hulp vragen bij het bedenken van nieuwe elementen en ontwerpen. Het boek laat ook zien waar dat mislukt, zoals bij het geflopte The Sims Online.
Screenshot The Sims Online
Het is een rijk boek dat ik niet eenvoudig kan samenvatten. Het is dicht geschreven, staat vol met voorbeelden en anekdotes en is verontrustend waar het gaat over de grote invloed van speelgoed op de maatschappij. Wie het spel maakt, bepaalt de regels en het dominante gebruik. Tegelijkertijd kunnen de spelers steeds meer invloed uitoefenen op de spellen die zij spelen als zij de moeite nemen om kennis op te doen over programmeren, ontwerpen en bouwen. Een voorbeeld is Quake dat zelfs gedeeltelijk Open Source is geworden en daarmee vrijwel volledig aan te passen door zijn spelers. Daarmee interpreteer ik het boek als een oproep aan spelers aller landen om zich te verenigen, de spellen naar hun hand te zetten en daarmee (volgens Maaike) de maatschappij waarin zij leven mede vorm te geven. Verbindingen tussen spelers zijn daarvoor van groot belang en die zijn er dankzij het Internet nu meer dan voldoende.
Oproep: ontwikkelen nieuwe beeldtaal voor de wetenschap 11/11/2009
STRP Festival zoekt samen met het Instituut voor Complexe Moleculaire Systemen (ICMS) van de TU/e naar kunstenaars en ontwerpers die een bijdrage kunnen leveren aan het ontwikkelen van een nieuwe beeldtaal. Door de toenemende complexiteit en dynamiek van moleculaire systemen is de huidige gebruikte beeldtaal voor wetenschappers namelijk niet meer toereikend om deze helder te visualiseren. En een doorbraak op dat vlak is alleen mogelijk door samen te werken met mensen uit verschillende disciplines.
Meer weten? In deze pdf staat meer informatie (Engelstalig): call-for-proposals-icmsstrp
RepRap masterclass 20/10/2009
Een RepRap (kort voor Replicating Rapid Prototyper) is een doe-het-zelf 3D printer. 3D-printers zijn nog erg duur, maar de RepRap kan zijn eigen onderdelen reproduceren, zodat in beginsel een oneindige reeks RepRaps kan worden geproduceerd. Het origineel (RepRap 1.0 Darwin) is ontworpen door Adrian Bowyer, professor aan de Bath University (UK).
In het Fablab Amsterdam en bij Protospace loopt sinds half september een masterclass RepRap, waarin het origineel als uitgangspunt wordt genomen, maar waarbij ook gezocht wordt naar verbeteringen en vastlegging van het maakproces. Wekelijks komt de groep enthousiaste makers bij elkaar om een RepRap te fabriceren. Elke stap in het proces is te volgen op de website.
Op dit moment moet je de electronica voor de RepRap nog los kopen (voor ongeveer $500,-) maar er wordt gewerkt aan reproduceerbare electronica. Er bestaat ook de mogelijkheid voor iets meer ($650,-) een compleet bouwpakket van de RepRap aan te schaffen. De reproducties uit de RepRap zijn niet perfect, maar dat heeft juist ook een speciale charme. Als het exemplaar uit de masterclass klaar is komt het in het Fablab terecht.
Opening Teylers Betalab 19/10/2009
Afgelopen donderdag vond in Haarlem de opening van ondermeer het door Waag Society ontwikkelde Bètalab plaats. Jong en oud waren bij de feestelijke opening betrokken. Verheugd konden we zijn met het druk bezochte Bètalab. Men was er druk doende met de verschillende proefjes en instrumenten. Vele malen lieten de Tesla’s van zich horen en zien. Dit geeft aan dat het spel is uitgespeeld. De Tesla's zijn vlak voor de opening nog verder verbeterd en brengen nu nog mooiere klanken ten gehore. De moeite waard om het zelf eens te gaan ervaren in Teylers Museum Haarlem.
Boven: Jong en oud zijn druk doende met de proefjes in het lab.
Onder: Iedereen wordt aan het einde van het spel getrakteerd op het electrovuurwerk van de Tesla's.
The Island in beeld 01/10/2009
Nieuw filmpje van de educatieve locative game en cultuuruitwisseling The Island tussen New York en Amsterdam tijdens de Hudson/NewYork400-week begin september.
Foto’s van PICNIC YOUNG 24/09/2009
Wat eerste beelden vanaf PICNIC YOUNG, waar vanmorgen minister Plasterk samen met burgemeester Job Cohen op bezoek was en een kijkje nam bij de vele workshops met honderden leerlingen uit het voortgezet onderwijs. De foto's zijn van Marco Baiwir.
Een uitgebreidere selectie foto's zullen we binnenkort publiceren op onze gallery.waag.org.
Joint Venture 25/06/2009
Van 17-19 juni werd als seizoensafsluiting op drie avonden in Pakhuis de Zwijger 'Joint Venture' georganiseerd door alle organisaties die het voormalige koelhuis aan de Piet Heinkade bewonen: Cultuurfabriek, Salto, AFK, Mediagilde en Waag Society. Salto heeft de avonden gefilmd, waarvan hier een samenvatting van de onderdelen van Waag Society; het Fablab, Creative Learning Lab en Mediagilde.
Museums & the Web 17/04/2009
Kristel en ik zijn in Indianapolis voor de Museums and the Web conferentie. 500+ deelnemers waaronder maar liefst ca. 30 Nederlanders spreken drie dagen over nieuwe toepassingen voor de erfgoedsector.
Het is de 13e editie en wereldwijd de grootste conferentie over dit onderwerp. Interessante topics zijn onder meer cloud computing, mobiele & hand-held applicaties, toegankelijkheid voor mindervaliden en professionalisering van de staf. Er wordt bijzonder actief getwitterd (tag #mw2009) wat een goed overzicht oplevert van de inhoud & de reacties van het publiek: zie Twitterfall.
Twitterfall for Museums and the Web
Maxwell Anderson, directeur van het Indianapolis Museum of Art, opende de conferentie. Hij stelt dat musea opnieuw hun relevantie voor de samenleving moeten bewijzen. Een interactieve website en oudervriendelijk educatief programma zijn niet voldoende – het gaat om de manier waarop het museum het publiek bereikt en engageert. Hij geeft daarvoor zeven adviezen:
- houd de commercie buiten de deur: die is de dood voor creativiteit en ontwikkeling
- speel in op voyeurisme van het publiek: laat zien wat er achter de schermen gebeurt
- koester de emoties die worden opgeroepen door de nabijheid van het originele (kunst)werk
- help de bezoeker zich te verplaatsen in een andere tijd, plek of toestand
- zet aan tot het ophalen van persoonlijke ervaringen en herinneringen
- stimuleer hen om de lessen uit die ervaringen toe te passen
- help mensen om betere keuzes te maken in hun dagelijkse leven
Het Amerikaanse optimisme spat ervan af maar werkt hier aanstekelijk en zijn punten werden goed ontvangen. Maxwell stelt dat ze moeten worden toegepast in de aanloop naar een bezoek (oriëntatie en voorbereiding), tijdens het bezoek (informatie op verzoek en wayfinding) en na afloop (reflectie en feedback gericht op herhaalbezoek). ICT kan daarbij een belangrijke rol spelen. Bijvoorbeeld via Facebook, maar ook het recente ArtBabble waar honderden video's te vinden zijn en discussies worden gevoerd met geïnteresseerden.
ArtBabble website
Daarnaast pleit hij voor volledige transparantie over institutionele motieven en kengetallen als bezoekersaantallen, sociale en geografische herkomst van bezoekers, begroting, aantal personeelsleden, keuzes in aan- en verkoopbeleid. Alleen de waarheid leidt tot een betekenisvolle dialoog met de buitenwereld over soms peinlijke keuzes die moeten worden gemaakt. Het Indianapolis Museum of Art gebruikt daarvoor een openbaar dashboard waarop ieder moment de belangrijkste gegevens te zien zijn: een aanrader voor iedere publiek gefinancierde organisatie.
Dashboard Indianapolis Museum of Art
Zaterdag is Kristel aan de beurt met een presentatie over locatiegebaseerde toepassingen aan de hand van de Waag projecten Frequentie 1550, Rituelen en City Ragas. Ondertussen is de Nederlandse delegatie op instigatie van de Kennislanders in de ban van de HD Flip – waarmee (micro)blogging ook voor ons een heel nieuwe dimensie gaat krijgen 
Vandaag is het Pi-dag. Het begon in Fablab Amsterdam 14/03/2009
NOS Headlines brengt een bijdrage met Hans Wisbrun over Pi-dag, 14 maart.
Hans Wisbrun (links) in een interview met NOS Headlines
Hans heeft in juli afgelopen jaar de eerste mallen voor zijn chocolade Pi-letters in het Fablab Amsterdam gemaakt.
De letters zijn – misschien – nog in het webwinkeltje van Hans Wisbrun te krijgen; een eerste serie van 1000 stuks voor de NRC lezers is inmiddels al uitverkocht.
Pi-dag (Pi Day) wordt elk jaar op 14 maart gevierd (3/14 in de Amerikaanse notatie) om het getal Pi te vieren (3,141592653589793). Pi is de verhouding tussen tussen de omtrek en de middellijn van een cirkel. De onderzoek naar Pi gaat terug op Archimedes. William Jones gebruikte het eerst de Griekse letter Pi in 1706; en Leonhard Euler maakte Pi populair — althans, in de wiskunde.
Een uitgebreide beschrijving van de ChocoPi is ook te vinden op de blog van Hans Wisbrun.
Precies 100 pagina’s eenvoud 23/02/2009
Dit weekend liep ik in de boekhandel tegen een compact 100 pagina’s tellend boekje aan dat omringd werd door dikke design-plaatjes-pullen. The Laws of Simplicity geschreven door John Maeda; grafisch ontwerper en computer wetenschapper, ontleedt het begrip ‘simplicity’ in tien heldere wetten (laws). Het boekje is weliswaar in 2006 opgetekend, het is nog steeds actueel in onze (voortzetting van) een informatie-overloaded wereld.
Het boekje ligt weliswaar in het ‘design’-schap, de context die Maeda aansnijd rijkt verder dan product-, software-, sustainable- en welke vorm van design nog niet meer. Maeda benadert ‘eenvoud’, dat eigenlijk weer net zo complex is, in behapbare elementen en te gebruiken in ons dagelijks bestaan.
Dit boekje is bedoeld voor product ontwerpers die met features worstelen welke ze het liefst wegstrepen. Het boekje is geschreven voor programmeurs die last hebben om hun code mooi schoon te houden zo vlak voor de deadline. Dit boekje is geschreven voor drukke managers met volstromende mailboxen. En voor iedereen die er behoefte aan heeft.
Maeda heeft een handzaam boekje gemaakt dat met genoegen te gebruiken is in onze maakbare wereld.
Siftables: the smart blocks 19/02/2009
MIT student David Merrill demonstreert Siftables – gecomputeriseerde blokjes die je kan stapelen en arrangeren met je handen. Is dit het leermiddel van de toekomst, waarmee je rekenen, taal en muziekmaken kan leren? De Scratchworx mobile console?
Mobile Game Quest 14/10/2008
Serious gamen wordt fun. In november gaat Games Atelier het land in met een wedstrijd waar alle leerlingen van alle klassen in het voorgezet onderwijs aan deel kunnen nemen, de Mobile Game Quest. Docenten kunnen teams van twee tot vier leerlingen uit hun klas laten deelnemen aan de wedstrijd, waarin het draait om de spannendste, creatiefste, leerzaamste of meest strategische spel te maken in Games Atelier. Met Games Atelier maak je een spel op de computer (met een webapplicatie) dat op een mobiele telefoon (een smartphone met GPS, zoals de Nokia N95) in de openbare ruimte wordt gespeeld. Het leuke dat iedereen je spel daarna kan spelen.
Vandaag werd de flyer met informatie voor docenten gemaakt. Aanmelden voor de wedstrijd kan vanaf 1 november. Op 27 maart volgende jaar wordt de winnaar bekendgemaakt.
Mobile Game Quest flyer – informatie docenten>
