FAB6 Conferentie in het Journaal op 3 18/08/2010
Het Journaal op 3 heeft een item gemaakt over de FAB6 conferentie die deze week in de Waag wordt gehouden.
Designdenken in het Fablab 11/06/2010
Hoe zet je het Fablab en designdenken in in het Hoger Onderwijs? En dan juist buiten de geëigende ontwerpvakken als architectuur, ICT en techniek? Dat was het onderwerp van een workshop die ik vandaag gaf tijdens de EHON conferentie voor onderwijsadviseurs in Leiden met als onderwerp co-creatie. Josephine Lappia van Hogeschool Rotterdam was betrokken om ervoor te zorgen dat er ook tijdens de workshop co-creatie zou plaatsvinden.
De workshop ging uit van een recente casus waarin het Fablab werd gebruikt voor het HO: de cursus Information & Innovation van dr. Michel Avital aan de UvA die Bas van Abel vanuit ons Fablab heeft begeleid. 50 studenten werkten een maand lang aan het thema "sustainable living in the digital city". Iedereen was laaiend enthousiast over de hands-on praktijkervaring; zie ook één van de testimonials:
I can honestly say that the course was the most interesting and most enjoyable of the classes I have taken…I plan on putting the project that was completed in this class on my resume.
Er is dus voldoende aanleiding om dit elders te herhalen.
De deelnemers aan de workshop kregen eerst een introductie over het Fablab. Daarna moesten ze zelf aan de slag en in duo's papieren vliegtuigjes vouwen waarna een heuse wedstrijd volgde. Na huldiging van de winnaars en een korte reflectie op het ontwerpproces volgde een intro over designdenken en een beschrijving van de UvA casus. Tenslotte werd in groepen zelf ontwerpopdrachten bedacht. Het thema geschiedenis bleek populair.

De conclusie van de deelnemers: voor elk vak zijn goede ontwerpvragen te bedenken. Multidisciplinaire samenwerking, een concreet en uitdagend doel en toegang tot juiste tools en resources is essentieel. Het Fablab en designdenken kunnen een goede, inspirerende rol vervullen in het onderwijs. Er is veel interesse om te komen kijken en ik verwacht dat dit zeker een vervolg gaat krijgen.
(Un)limited Design op DMY van start 09/06/2010
DMY Maker Lab Trailer from KS12 on Vimeo.
Een bestelauto vol piepschuim is gisteren vertrokken naar Berlijn voor de DMY 2010. Daar zullen de elementen, gemaakt in het Fablab Amsterdam dienen om de stand op het 'Maker Lab'-terrein op Flughafen Tempelhof op te bouwen. Alle machines van Fablab Amsterdam zijn mee naar Berlijn, waar Fiona van de Geijn, Miquel Jimenez Gimenez en Bas van Abel aanwezig zullen zijn.
De deelname aan DMY 2010 betekent ook het startpunt van de (Un)limited Design Contest van dit jaar. Er is een nieuwe categorie toegevoegd aan de ontwerpwedstrijd, 'Fusion', waarin ontwerpen naar hartelust kunnen worden gere-mixed. We verwachten dat er tijdens de DMY vooral aan deze categorie nieuwe ontwerpen zullen worden toegevoegd. En alle producten kunnen dit jaar worden verkocht via het online verkoopkanaal van Etsy.com.
Maar het mooist van alles is natuurlijk de prijs voor het beste ontwerp dit jaar. In elke catagorie is er dit jaar namelijk een open source 3D printer te winnen ter waarde van $ 750! Het gaat om de CupCake CNC Basic, ook wel de "the cutest rapid prototyping machine ever" genoemd. Hiermee kan iedereen thuis fabben!
Wie in Nederland will meedoen kan uiteraard terecht bij een van de Fablabs in Nederland (in Amsterdam, Utrecht, Den Haag en Groningen. Zie voor de adressen deze pagina.
Geef design-denken de ruimte! 17/05/2010
In het Fablab ontwikkelen mensen met verschillende achtergronden samen fysieke objecten. Ze maken gebruiksvoorwerpen, sieraden, meubels en intelligente systemen en delen hun ontwerpen waardoor anderen erop kunnen voortbouwen. De ontwerphouding en -vaardigheden die daarvoor nodig zijn, worden steeds meer gebruikt om over complexe opgaven na te denken: mobiliteit, de stad van de toekomst, een betere zorg. Door de handen uit de mouwen te steken en samen prototypen en modellen te bouwen, wordt een andere vorm van creativiteit aangesproken: design-denken. Daar kan het onderwijs veel van leren.

In deze column op SURFspace beschrijf ik waarom dat zo belangrijk is en wat daar voor nodig is. En op 11 juni gaan Henk van Zeijts en ik met onderwijskundig adviseurs in gesprek over wat dat oplevert tijdens de EHON conferentie over co-creatie.
RepRap op ICTDelta 23/03/2010
Op 18 maart werd de ICTDelta 2010 gehouden, dit keer in Rotterdam. Namens Waag Society hield Bas van Abel een lezing in de 'What's Cooking'-sessies "Gedistribueerde fabricage en Open Design; de digitale revolutie ontketent ook een nieuwe industriële revolutie":
Niet langer is het nodig producten te verspreiden, je kan nu ook de ontwerp-informatie versturen. Door de opkomst van betaalbare en flexibele fabricage methodes kan zo een alternatieve productie keten ontstaan. Een voorbeeld is het netwerk van Fablabs, met publiek toegankelijk apparaten die ingezet kunnen worden voor flexibele lokale productie.
Tussen de ICT-stands op de demobeurs stond als voorbeeld van lokale fabricage ook een RepRap opgesteld, die aardig wat bekijks opleverde. De RepRap heeft ook nog een mooi voorbeeld van een intrigerend 3D-object gefabriceerd die dag, een soort doosje, dat in elkaar gedraaid wordt (klik op de foto's voor een vergroting).
Robots besturen met hersengolven? 24/02/2010
In het Fablab Amsterdam wordt door Mark van Zee (TU/e) met de hulp van robotbouwer Roald Joosen een bijzonder experiment uitgevoerd met het besturen van robots door middel van een neuro-headset van Emotiv. Deze headset belooft 16 verschillende vormen van hersenactiviteit middels een EEG (Elektro-encefalografie) te kunnen onderscheiden. Een eerste test is in dit filmpje te zien:
Een technisch verslag van de werking van de Emotiv EPOC (Engelstalig) is te vinden op deze pagina op de Fablab website. Van Zee zal later nog zijn bevindingen met het apparaat op schrift stellen.
Made @ Fablab 16/02/2010
Dit is het grootste product ooit gemaakt in het Fablab Amsterdam, door kunstenares Mariana Castillo Deball. De diameter van de paper cut-out bedraagt drie meter. Het werk nu te zien in een tentoonstelling in Vancouver, Canada bij de Or Gallery. Dus op weg naar een van de Olypische attracties even omlopen. De tentoonstelling heet Ginger Goodwin Bay, lees het interessante verhaal achter achter deze tentoonstelling.
In 1918, Albert “Ginger’ Goodwin, a miner and vice president of the British Columbia Federation of Labour, was avoiding conscription, hiding out in a small cabin on Vancouver Island’s Forbidden Plateau, when he was killed by a police constable. His death sparked the first general strike in Canada’s history. Those are the bare facts, but the story surrounding them is still hotly debated today.
In Ginger Goodwin Way, an exhibition curated by Jesse Birch, outstanding visual artists wrestle with contested histories, inspired by Goodwin’s plural and ambiguous life story. Mariana Castillo Deball, a Prix de Rome winner from Mexico who is based in Amsterdam, Until We Have A Helicopter, the Vancouver duo of Wes Cameron and Matthew Robertson; and Vancouver-born Michele Di Menna, now based in Frankfurt and Berlin, take ownership of stories that are in danger of being lost or distorted.
De tentoonstelling is nog te zien tot 6 maart.
Bristle Bots workshop
In het Fablab Amsterdam is een workshop 'Bristle Bots' gehouden met docenten van de Rietveld Academie. Een bristle bot maakt gebruikt van tandenborstelkoppen, of iets soortgelijks (zoals de video laat zien), dat in beweging gebracht kan worden met een eenvoudig trilmotortje. De workshop werd gehouden door de Fablab medewerkers Miguel Jiménez and Marc van Zee. Met enkele hilarische resultaten:
Over de FabAcademy 11/02/2010
Het eerste (officiële) jaar van de FabAcademy is inmiddels een half jaar onderweg. In de FabAcademy is het mogelijk om middels een gedistribueerd leren-systeem, dat gebruik maakt van videoverbindingen tussen de Fablabs, het Fablab netwerk, alles te weten te komen over digitale productie. De cursisten krijgen telkens een opdracht om uit te voeren in het Fablab. Ook het Fablab Amsterdam biedt het lesprogramma van de FabAcademy aan.
Wie geïnteresseerd is in wat er zoal wordt gemaakt op de FabAcademy kan terecht bij de wekelijkse verslaglegging van Shawn Wallace op de blog van Make.
Fablab Prosthetics – The 50$ leg 02/02/2010
Het Fablab prosthetics programma is ontstaan als een mogelijke business case voor een nieuw op te richten Fablab in Yogyakarta, Indonesië. Het is opgezet in samenwerking met the House of Natural Fiber (HONF), een media & art laboratory in Yogyakarta. HONF ontwikkelt productieve, creatieve projecten en methodes om technologie in de maatschappij te verankeren.
In mei 2009 waren de leden van HONF in Amsterdam voor de eerste keer in Fablab Amsterdam voor een 3-daagse workshop. Het doel was om te onderzoeken hoe ontwikkelingslanden zoals Indonesië zoveel mogelijk zelfvoorzienend kunnen zijn op het gebied van prothesen. Hoe kan je met behulp van de Fablab infrastructuur de productie van goedkope ’lower knee’-protheses versnellen en verbeteren? Afgelopen januari waren de leden van HONF voor een tweede workshop in Amsterdam. Deze was dit keer gericht op het onderzoek naar lokale materialen, naar de designaspecten van een prothese en naar goedkope en efficiënte productieprocessen voor kwaliteitsonderdelen die het gebruikersgemak verbeteren. Deze workshop heeft zeer bruikbare resultaten en perspectieven opgeleverd.
Zo zijn we te weten gekomen dat het patent van een belangrijk, gecompliceerd en kostbaar onderdeel inmiddels is verlopen. Dat maakt het voor ons mogelijk om dit zelf in een versimpelde vorm te produceren. Als case voor het gebruik van lokaal materiaal hebben we een prototype gemaakt met een bewerkte bamboestok in plaats van een aluminiumbuis. Dit verlaagt de productiekosten aanzienlijk. Het testen van dit prototype is de volgende stap.
Ook dit keer hebben we Kamer Orthopedie Amsterdam bezocht. Met betrekking tot het design hebben we nu geleerd hoe je op een goedkope manier een onder de knie protheses kunt afwerken met polystyreenschuim, zodat het been zoveel mogelijk op een echt been lijkt.
De volgende fase van het project is het onderzoek naar digitale productiemethodes om een goedkope actieve voet te produceren met behulp van de Fablab machines. Dit gebeurt in samenwerking met prof. dr. Hugh Herr (directeur van de MIT Biomechatronics Group) die dit in de afgelopen jaren heeft ontwikkeld.
Door deze resultaten en samenwerkingsverbanden zijn we ervan overtuigd dat we goed op weg zijn naar een goedkope en toch ‘high quality’ onder de knie-prothese voor ontwikkelingslanden. Met Fablab Yogyakarta kunnen we met een snelle productie twee mensen per dag letterlijk op de been helpen. Tegelijkertijd kunnen we hiermee de lokale bevolking ‘empoweren’ door het creëren van banen en het verstrekken van orthopedische kennis.
Met dank aan Deanne Herst, Ph.D. researcher bij WdKA / TU Delft en Irene Agrivina, Agus Tri Budiarto (HONF).
Open design workshop 01/02/2010
Op 4 en 5 februari nemen Bas van Abel en Erik Nap namens Waag Society deel aan een Open Design Workshop in Berlijn tijdens de Social Media Week. Die wordt (niet geheel toevallig) gelijktijdig met het festival transmediale.10 gehouden. Klik op de onderstaande flyer voor meer details over deze workshop.
Instructables Restaurant 10/12/2009
Vandaag zijn alle ontwerpen van het drukwerk voor het Instructables Restaurant de deur uit gegaan: elf banners, drie soorten stickers en negen verschillende scheurblokken met 'instructables' (een woord dat je niet te vaak moet typen, want dan draai je na verloop van tijd vanzelf de c en de u om) en vierkante vellen papier voor de 'drunken drawing robot'. Het restaurant wordt volgende week ingericht in het Theatrum Anatomicum van de Waag, voor de viering van het 15-jarig bestaan van Waag Society. Alle onderdelen van het restaurant, het meubilair én het eten, komen rechtstreeks van de website instructables.com. Voorzover we weten is dit het eerste Instructables Restaurant in de wereld. It is an experiment in "digesting free internet culture".
Hier is alvast een fraai voorproefje hoe het restaurant eruit komt te zien (een artist impression, zou een architect zeggen):
FLOSS Manuals
Al bekend met FLOSS (Free and Open Source Software) manuals? Op http://en.flossmanuals.net/ kun je meer dan dertig gratis handboeken vinden voor verschillende open source software pakketten. Onderwerpen omvatten geluidsbewering, video-editing, 3D (Blender), design, CRM en veel meer. Een rijke bron met als initiator de designer Adam Hyde. In zijn woorden:
FLOSS Manuals is a collection of manuals about free and open source software together with the tools used to create them and the community that uses those tools. They include authors, editors, artists, software developers, activists, and many others. There are manuals that explain how to install and use a range of free and open source softwares, about how to do things (like design) with open source software, and manuals about free culture services that use or support free software and formats.

Regelmatig vinden er booksprints plaats waarbij schrijvers, redacteuren en anderen in vijf dagen een compleet boek in elkaar zetten. Dit voorjaar vond er één plaats in de Waag; in november werd bij WORM in Rotterdam een handleiding voor Ardour in elkaar gezet. De resultaten zijn gratis te downloaden op de FLOSS Manuals site en te bestellen via LULU. Daarnaast kun je natuurlijk ook meeschrijven aan volgende boeken. Aan ideeën geen gebrek.
Table jacket 07/12/2009
Voor het Instructables Restaurant (open tijdens de viering van het 15-jarig bestaan van Waag Society), waarbij alles (van receptuur tot de inrichting) van instructables.com wordt gehaald, zijn in het Fablab Amsterdam 'table jackets' gemaakt. Hiermee maak je van een standaard tafel met ijzeren poten in een ommezien een ruwhouten tafel met brede poten. Alleen, voor dit ontwerp was nog geen 'instructable' aanwezig. Dus in dit geval is de gang van zaken omgedraaid en is er achteraf een instructable van de 'Table Jacket' gemaakt!
Piepschuimletters in een videoclip 20/11/2009
Voor een videoclip van de band 'El Pino & The Volunteers' wilde Jaap Hermans ('Herr Jaapmans') teksten gebruiken en heeft daarvoor in het Fablab 600 letters van piepschuim gemaakt, officieel geëxpandeerd polystyreen (EPS) geheten. Dat heeft als eigenschap dat het licht is (het bestaat voor 98% uit lucht) en makkelijk verwerkbaar. Maar piepschuim zagen, dat geeft toch een hoop rommel (die overal aan blijft plakken)? Niet wanneer je een lasercutter gebruikt!
Je zou dit natuurlijk ook kunnen doen met videobewerking achteraf, maar hier is bewust gekozen voor een fysieke vorm. Wel is de vraag natuurlijk wat er daarna met de letters is gebeurd. Misschien kunnen ze nog worden gebruikt tijdens optredens (leuk voor een achterwand)? Wellicht zou er in het Fablab-charter (waarin de voorwaarden staan waarop je het Fablab mag gebruiken) nog een paragraaf over hergebruik van materialen moeten worden opgenomen.
UPDATE (26/11): de volledige videoclip is exclusief te zien op Nu.nl!
Magic Box 30/10/2009
Dit was het tweede nummer van mijn tijdschrift Bliksemberichten uit 1982 en waarschijnlijk is dit het enige exemplaar dat nog intact is. Het bestond namelijk uit zes houten doosjes lucifers (uit een oud buurtwinkeltje – de doosjes uit de supermarkt in die tijd waren al van karton), in een zwarte verpakking. Het logo, ontworpen door Herwolt van Doornen, was voor de gelegenheid in het Chinees vertaald (als 'elektriciteit' en 'flitsen' – geen enkele Chinese restauranthouder herkende het woord echter).
In die tijd waren veel nummers van mijn tijdschriftjes vermomd als pakketjes, in doosjes en dergelijke. Ze werden over de post verstuurd naar een kleine kring van abonnees. Het maken van doosjes was nog niet zo eenvoudig en allemaal handwerk.
Wat zou ik veel plezier gehad hebben van Magic Box, een Adobe AIR applicatie gemaakt door Alexander Rulkens waarmee je zelf doosjes kunt ontwerpen.
Het is de winnaar in de categorie 'Form' van de (Un)limited Design Contest, die Premsela en Waag Society hadden uitgeschreven. In een handomdraai heb je een vectorbestand (svg: Scalable Vector Graphics) – dat je vervolgens kunt gebruiken om je doosje uit te laten snijden met de lasercutter in een Fablab, maar het kan ook nog steeds met de hand natuurlijk.
RepRap masterclass 20/10/2009
Een RepRap (kort voor Replicating Rapid Prototyper) is een doe-het-zelf 3D printer. 3D-printers zijn nog erg duur, maar de RepRap kan zijn eigen onderdelen reproduceren, zodat in beginsel een oneindige reeks RepRaps kan worden geproduceerd. Het origineel (RepRap 1.0 Darwin) is ontworpen door Adrian Bowyer, professor aan de Bath University (UK).
In het Fablab Amsterdam en bij Protospace loopt sinds half september een masterclass RepRap, waarin het origineel als uitgangspunt wordt genomen, maar waarbij ook gezocht wordt naar verbeteringen en vastlegging van het maakproces. Wekelijks komt de groep enthousiaste makers bij elkaar om een RepRap te fabriceren. Elke stap in het proces is te volgen op de website.
Op dit moment moet je de electronica voor de RepRap nog los kopen (voor ongeveer $500,-) maar er wordt gewerkt aan reproduceerbare electronica. Er bestaat ook de mogelijkheid voor iets meer ($650,-) een compleet bouwpakket van de RepRap aan te schaffen. De reproducties uit de RepRap zijn niet perfect, maar dat heeft juist ook een speciale charme. Als het exemplaar uit de masterclass klaar is komt het in het Fablab terecht.
Expo op DDW geopend
De Dutch Design Week in Eindhoven is inmiddels van start gegaan. Wie het programma bekijkt gaat het een beetje duizelen, op zoveel locaties worden er interessante designexposities en activiteiten gehouden. De (Un)limited Design Contest is aanwezig met een expo en een Fablab werkplaats in het Gaslab van de TU/e, een vierkant gebouw met veel glas (gebouw nummer 5400 op de campus).
Op vrijdag vind er een feestje plaats en de prijsuitreiking van de contest, tussen 19.00-22.00 uur, met 'food design' van Marije Vogelzang, een Bombay Sapphire cocktail bar, muziek van DJ Clyde en een performance van een graffiti robot.
MosquitoSkinRing en KrokoTas 12/10/2009
Sanna Leupen, kunstenares en ook één dag per week werkzaam bij Waag Society, heeft twee ontwerpen ingestuurd voor de (Un)limited Design Contest. Per vandaag is de inzending voor de designwedstrijd gesloten, en nog vlak voor de deadline werden nog tal van ontwerpen ingestuurd. In elk geval is het laatste woord nu aan de jury, die op alle inzendingen op diverse punten zal beoordelen zoals uiteraard de uitvoering, maar ook de documentatie, het aantal stemmen en de waardering op de website spelen daarbij een rol. Sanna's MosquitoSkinRing en KrokoTas scoren in ieder geval hoog op de website, nu afwachten of ze in de categorie fashion ook in de prijzen zullen vallen.
FabFi: wireless in Afghanistan 23/09/2009
Afghanistan heeft niet bepaald een goede internet infrastructuur en dus er zijn maar weinig mensen die een (goede) internetverbinding hebben. In het FabLab van Jalalabad hebben ze daar wat op gevonden: met eenvoudige middelen wordt het wireless signaal vanaf een doorsnee router verspreid over een afstand tot 15 kilometer. Op die manier worden scholen, het ziekenhuis, de universiteit en andere organisaties van een internetverbinding voorzien. Daarmee weten ze een snelheid van 4,5 Mbps te halen. Hoe doen ze dat?

FabFi is een open source project. Om de wireless links aan te leggen wordt nog geen $ 200 aan materiaal uitgegeven, en afgezien van de router wordt alles in het Fablab ter plaatse gemaakt. Om het signaal over grotere afstanden te verplaatsen, gebruikt men 'reflectors', zoals op de foto te zien, een parabool overtrokken met kippengaas. Hiermee wordt een Intelsat-verbinding vanaf het Fablab via een toren naar diverse locaties getransporteerd, tot dusver zonder enige hinder van weersomstandigheden, smog of (enkele) grote bomen. Op de website zijn alle instructies te vinden voor het maken van de complete installatie. Voor wie geïnteresseerd is de techniek achter FabFi kan hier terecht.
In practice, we mount commercial wireless routers on a fabbed RF (Radio Frequency) reflector with a wire mesh surface that redirects the RF energy. Reflector gain depends on the materials used and the size of the reflector, but has been measured as high as 15dBi with some of the current designs.
FabFi reflectors use the property of parabolic shapes (Y=cX^2) that a when a vector travelling perpendicular to a parabola's directrix hits the surface of the parabola it is reflected to the parabola's focal point. (see Mathworld for more on this…) By attaching a RF reflective material such as window screen or chicken wire to a frame that forms the shape of a parabola in three dimensions and then attaching our wireless router to the reflector at the focal point we can precisely concentrate and direct the RF energy coming from the router in transmission and efficiently collect RF energy from the paired router in reception.

Er is een website van het FabFi-project en een interessante blog. Het wordt deels gefinancierd uit de verkoop van t-shirts en wie dat wil kan donateur van het project worden (eenvoudig, via Paypal). 1
- (Met dank aan Klaas Hernamdt van Fablab Nederland) [back]





















