Welkom bij het archief van blog.waag.org

Dit is het archief van blogposts door medewerkers van Waag Society op blog.waag.org in de periode september 2006 tot april 2012. De blog is nu te vinden op waag.org/blog.
Posted in Algemeen, CineGrid Amsterdam, Creative Care lab, Creative Learning Lab, Duurzaamheid, Fablab Amsterdam, Future Internet Lab, Internet, Labs, Open Design Lab, Open source, Organisatie, PICNIC Festival, Technologie, Theatrum Anatomicum, Urban Reality Lab, Wet Lab | Tagged , | Comments Off

De nieuwe WOB

Vrijdagmiddag kwam een aantal WOB- (Wet Openbaarheid van Bestuur) en open data-experts bijeen op verzoek van Mariko Peters, Tweede Kamerlid van Groen Links. Zij werkt met collega-politici aan een initiatiefwetsvoorstel ‘De Nieuwe WOB’. Aanwezig waren, naast Tom Demeyer van Waag Society’s Future Internet Lab, onder andere Brenno de Winter, in zijn eentje verantwoordelijk voor 1.000 WOB-verzoeken per jaar waarvan het merendeel wordt geseponeerd, Freek Kauffmann, een ‘ethical hacker’ die bedrijven en overheden helpt te beveiligen en Ben Teeuwen van Open State, de strategische samenwerking van Hack de Overheid en Het Nieuwe Stemmen.

De Nieuwe WOB

Het is een loffelijk streven om de oude WOB te vervangen. Een overheid die enerzijds open data predikt en anderzijds een omslachtig proces heeft opgetuigd voor het verkrijgen van overheidsinformatie is, op zijn zachts gezegd, niet consistent. Donner heeft, voor hij naar de Raad van State vertrok, de aanzet gegeven om de WOB te herzien. Inzet daarbij is niet om tot een fundamentele wijziging te komen in de informatievoorziening tussen overheid en burgers maar om het vermeende misbruik terug te dringen en kosten te reduceren.

Het concept initiatiefwetsvoorstel ‘de nieuwe WOB’ gaat wel uit van een fundamentele wijziging: Overheden worden verplicht om actief informatie beschikbaar te stellen en niet te wachten tot er een verzoek wordt ingediend. De nieuwe WOB hanteert een ‘open by default’ principe waarbij iets beschikbaar is tenzij er goede redenen zijn om informatie niet publiek te maken. De gedachte daarachter is dat burgers recht hebben op dezelfde informatie als diegenen die namens ons macht uit oefenen. Een tweede principe is het bijhouden van een digitaal register zodat bekend is wat er in het archief geplaatst wordt. De rechten van de burger worden simpel samengevat in het recht op toegang en het recht op hergebruik.

Artikel 1.1 – recht op toegang
Een ieder heeft recht op toegang tot publieke informatie zonder daartoe een belang te hoeven stellen, behoudens bij of krachtens deze wet gestelde beperkingen.

Artikel 1.2 – recht op hergebruik
Een ieder heeft recht op hergebruik van bij een overheidsorgaan berustende openbare informatie voor andere doeleinden dan het oorspronkelijke doel waarvoor de informatie is geproduceerd, zonder daartoe een belang te hoeven stellen, behoudens de in deze wet gestelde beperkingen.

Het gesprek ging onder andere om de vraag of het register ‘aanklikbaar’ moet zijn. Het klink vanzelfsprekend, maar heeft diepgaande consequenties voor de organisatie van de ICT-infrastructuur. Een aantal aanwezigen twijfelde of dit de organisatiekracht van de overheid niet te boven gaat. Een ander vraagstuk was hoe het recht op hergebruik moet worden geïnterpreteerd. Als overheidsinformatie ook ‘machine leesbaar’ wordt aangeboden, kan deze worden geanalyseerd en bewerkt. Om burgers een gelijke informatiepositie te geven is het verschaffen van ‘raw data’ een vereiste.

Het initiatiefwetsvoorstel ‘De nieuwe WOB’ heeft verstrekkende gevolgen. Als alle burgers toegang hebben tot overheidsinformatie krijgen zij ook een andere positie ten opzichte van het parlement. We krijgen dan een ‘Een parlement met 17,6 miljoen zetels’. Onder die noemer wordt op 11 april een conferentie georganiseerd door Stichting Toekomst der Techniek, Netwerk Democratie en Waag Society, waar we ons buigen over Burgers aan de Macht in 2020 waarvoor u zich hier kan aanmelden.

De nieuwe Wet Openbaarheid van Bestuur is bij uitstek een wet die tot stand moet komen door crowdsourcing. Daarom is ook gesproken over het betrekken van de ‘Wisdom of the Crowd’. Er wordt een website ingericht die binnenkort online komt. We zullen dat ter zijner tijd op deze blog doorgeven en als Waag Society actief bijdragen aan het betrekken van mensen bij de totstandkoming van de nieuwe WOB.

Posted in Algemeen, Future Internet Lab | Tagged , | Comments Off

De digitale (r)evolutie

Afscheid van de gedrukte Encyclopedia Britannica na 244 jaar.

Encyclopaedia Britannica - de gedrukte versie

Het zijn vaak kleine berichten in de marge die het beeld bevestigen. De boekenverkoop daalde aanzienlijk de afgelopen twee jaar, in navolging van de cd-verkoop. Het laatste postkantoor van Nederland is eind vorig jaar gesloten. En in dat rijtje past naadloos de mededeling van Encyclopedia Britannica deze week om te stoppen met de gedrukte versie en nog uitsluitend een digitale versie aan te bieden (zie deze blogpost: Change: It’s Okay. Really.).

Een encyclopedie in huis halen was vroeger een hele investering (en nog steeds, de 32-delige gedrukte Encyclopedia Brittanica kost bijna € 1.500,- en weegt 62 kg). Je kon beter naar de bibliotheek gaan. De meeste mensen gebruiken nu Wikipedia online, en dat kost niets. Je kan er waanzinnig veel in vinden. Ik bezocht onlangs in Wuppertal de vermaarde ‘Schwebebahn’, een monorail over de rivier de Wupper. Prompt kwam collega Miriam Reitenbach met het Wikipedia-artikel over olifant Tuffi, die door een circusdirecteur in 1950 als publiciteitstunt in een gondel werd vervoerd, maar losbrak en in de rivier belandde. Zo’n linkje deel je nu binnen een paar seconden. Nog niet eens zo heel lang geleden had ik voor dezelfde informatie naar de bibliotheek gemoeten.

Posted in Internet | Tagged , , , , , , | Comments Off

Prototyping Smart Textile Services

Armed with ideas and materials, students of the Eindhoven University of Technology (Industrial Design) arrived this morning at FabLab Amsterdam to prototype (to build, draw, paint, cut out, solder…) Smart Textile Services.

As part of their TechCraft projects the academy students are thinking about creating alternative ways to merge interaction design and new technologies with traditional techniques and their meanings.

They picked and studied a traditional soft craft (such as weaving, applique, block printing, dyeing, silk screening, hand-knitting, crochet, embroidery) and took the craft into the context of the FabLab. What happens if you connect your idea to the context of open innovation lab?

The day ends with the presentation and reflection of the experiments in relation to their projects, open design and digital craftsmanship applied to smart textiles.
The experiments with the different materials and different technologies in the FabLab will be documented on the Fablab website.

This activity is part of the Smart Textile Services collaboration. Smart Textile Services is about the development of successful methods, platforms, guiding principles and the business models required to understand the multi-disciplinary opportunities and challenges of creating Smart Textile Product Service Systems.

Posted in Algemeen, Fablab Amsterdam, Open Design Lab, Open source, Technologie | Tagged , , , | Comments Off

Open Design Now nu voor 53,2% open

Terwijl het boek inmiddels in de tweede druk verkrijgbaar is in ons Fablab, kunnen we de wereld ook verblijden met een grotere portie nieuwe open Open Design Now content op de website. De statistieken: 11 van de 20 artikelen, 10 van de 21 cases en 19 van de 36 visual indexes zijn nu open, wat neerkomt op 53,2% open! We zijn over de helft!

Open Design Now

Posted in Fablab Amsterdam, Open Design Lab, Open source | Tagged , , | Comments Off

In debat over Open Data

Op maandagmiddag 27 februari vond in het Ministerie van Justitie en Veiligheid een DI&I seminar plaats. Onder leiding van Titus Mars gingen diverse ervaringsdeskundigen op het gebied van Open Data met elkaar in twee rondes met elkaar in debat.

Open Data instructies

Tijs van den Broek (TNO) leidde de sessie in met de stelling “het experimenteren is voorbij, nu tijd voor opschaling!”. Sunil Choenni (WODC) lector bij Hogeschool Rotterdam, geeft aan dat duiding van de resultaten die uit Open Data komen een belangrijk aspect is. Hoe help je gebruikers om de juiste context te zien. Folkert van Delden, innovatieprogramma Nederlandse politie vertelt kort over de wijze waarop zij innovatie inzetten als middel om hun eigen effectiviteit te verbeteren.

Sunil haalt de zogeheten ‘dark side’ van de data aan. Hoe gaan we waken voor bijvoorbeeld privacy issues. Wat als burgers zelf de data zo gaan combineren dat er oneigenlijke gegevens ontstaan. Ook Folkert is af en toe geschrokken over wat er met open data kan. Denk aan het publiceren van adres gegevens van pedofielen. Je kunt niet overzien hoe mensen data en applicaties precies gaan gebruiken. Tijs reageert aan dat privacy wetgeving al bestaat en die voldoende bescherming biedt tegen dergelijke incidenten. Sociale media bieden nu ook al tools voor privacy schending. Open Data kan juist de mensen van juiste gegevens voorzien.

Uit de zaal komen meer voorbeelden van onjuist gebruik van Open Data. Ook zijn er partijen die gratis overheidsdata over wet en regelgeving commercieel aanbieden. Hoe weet de burger dat je het ook gratis kan krijgen of dat de commerciële data wel actueel is? Hier is geen wetgeving over.

Ton Zijlstra start de tweede debat ronde. Hij is een van de koplopers in het gebied (evangelist). Paul Suijkerbuijk is aanwezig namens data.overheid.nl. Lex Slaghuis is een van de oprichters van Hack de Overheid. Titus stelt de vraag aan Paul hoe het statement ‘betere dienstverlening van de overheid’ past binnen de taakstelling van de overheid. Open data kan leiden tot innovaties in de markt waar de overheid zelf efficiënter van kan worden. Vraag daarbij is hoe developers worden gestimuleerd dit gratis voor de overheid te doen. Dit kan doordat dit soort innovaties ook tot commerciële kansen voor developers leiden.

Lex vult aan dat mensen ook vanuit ideëel oogpunt ergens mee aan de slag gaan, bijvoorbeeld Open OV, gestart vanuit de ergernis dat de overheid hier een aanbesteding van ging maken. Ton ziet open data als nieuw beleidsinstrument. De opbrengt van open data komt vaak niet bij de overheid terecht. Het moet verankert worden in de werkwijze, zodat de return op een andere manier komt. Opbrengt moet breed gedefinieerd worden, effect op je eigen beleidsterrein, vergroten van participatie van burgers etc. Goed voorbeeld is het inzetten van vrijwilligers voor het inventariseren van gegevens over molens voor de Rijksdienst in ruil voor het online plaatsen van hun website.

Vanuit de zaal wordt de opmerking gemaakt dat de overheid zich niet te druk moet maken wat er met de data gebeurd, maar vooral openstellen. Paul geeft aan dat de wet voor het opstellen van data al uit 1991 stamt. Zorg dat je laagdrempelig begint, maak wat je hebt online. Ton vult aan dat het ook belangrijk is voor overheden om te kijken welke data ze van elkaar willen, daar is een hoop efficiency te halen.

Vraag aan Lex is welke frustraties er zijn op dit moment mbt het openstellen van data. Hij geeft aan dat data ‘snel’ vrijgegeven moeten worden. Denk niet teveel na over systemen, over formaten. Maak vrij wat er kan en zie wat de gevolgen zijn. Maak op basis daarvan de volgende stappen.

Posted in Algemeen, Future Internet Lab, Open source | Tagged , | Comments Off

Make something BIG

Er is in de afgelopen weken weer veel werk verzet door de studenten van de Fab Academy. Er zijn mooie pressfit constructies vervaardigd uit karton en kunststof met de lasersnijder, we weten de ins en outs van printplaatjes frezen en solderen, en vorige week hebben we ons gestort op de opdracht ‘Make something BIG’ met de shopbot, de grote cnc freesmachine.

Op woensdag 29 februari presenteerden alle studenten over de wereld de voortgang van hun creaties via de polycom tijdens de class review. Het was heel inspirerend om te zien wat de verschillende labs in een week tijd voor elkaar hadden gekregen. Het viel op dat iedereen vanuit zijn/haar eigen context een invulling aan deze vrije opdracht had gegeven. Zo zag je bij de labs die nog niet zo lang bestaan dat er vooral noodzakelijke meubelstukken zoals computertafels werden gefabriceerd. En in Peru werd geëxperimenteerd met het bewerken van bamboe, een bouwmateriaal dat daar veel aanwezig is. Een andere student combineerde traditionele en moderne ambachten en maakte een (werkend!) weefgetouw voor extra dikke wol. In Amsterdam hebben we gewerkt aan een stoel, een kast, een tafel en een lamp. In de foto is de kap van de lamp te zien, waarvoor een plaat hout buigbaar gemaakt is door er lijnen uit te frezen. Binnenkort te bewonderen in het Fablab!

Posted in Algemeen, Fablab Amsterdam, Technologie | Tagged , , | Comments Off